Vrije ruimte, filosoferen in organisaties

Kessels, Boers en Mostert benadrukken de waarde van vrije ruimte bij de dagelijkse drukte op het werk. Druk is de aanleiding dat een onderzoek naar betekenissen van begrippen en ideeën noodzakelijk wordt. Tussen het hollen door regelmatig stil te staan, geeft ruimte om samen de gemeenschappelijke belangen te benoemen. Het verstaan van ons vak, het bijdragen aan een gezamenlijke praktijk en het streven naar een gemeenschappelijk doel. Door je met anderen af te vragen wat er dan gemeenschappelijk is en hoe dat gezamenlijk nagestreefd wordt, ontstaat er niet alleen ruimte voor individuele opvattingen, maar wordt ook een gedeelde visie ontwikkeld.

Wanneer de vrije ruimte is gecreëerd, is het van groot belang die ruimte vrij te houden door het werk buiten te houden. Problemen oplossen, beleid formuleren of advies uitbrengen kan pas als de betreffende ideeën en opvattingen voldoende onzderzocht zijn. Het is de kunst om de vrije ruimte niet te snel prijs te geven aan de druk van alledag.

Het model van de vier velden van gesprek geeft een indeling om te bepalen wanneer het nodig is om stil te gaan staan en wat er dan moet gebeuren. In het gesprek gaat het om bewustwording wat er nodig is om verder te komen. De twee figuren hieronder laten per fase of veld van gesprek zie welke crisis nodig is om een veld verder te komen. Elke crisis gaat over het loslaten. Bewustwording van het loslaten geeft vrije ruimte.

 

De twee bovenstaande figuren komen uit een artikel van Kessels over kennisontwikkeling en dialoog. Hierin staat uitgelegd wat het belang van loslaten is en hoe lastig loslaten is. De theorie over de vier velden van gesprek wordt ook toegepast in Theory U van Scharmer.